ÖZET
Bu tebliǧin amacı ahîliǧin ticarî ahlâkla ilgili bütün ilkelerini tek tek ele alıp nebevî dayanaklarını serdetmek deǧil, ticarî hayatı doǧrudan ilgilendiren doğruluk, cömertlik, vefa ve hoşgörü gibi ihvanınkarakter inşasına yönelik hususları ele almak, bir farkındalık oluşturmak ve bu vesile ile ticaretle ilgilideğerlerimizi yeniden hatırlatmaktır.
Arapçada “kardeşim” anlamına gelen “ahî” kelimesinden türetilen “ahîlik” isminden de anlaşıldıǧı gibi İslâm kardeşliğini esas alan ticarî bir örgütlenmedir.
Siyasî ve sosyal durumu gittikçe bozulan devletin otoritesini yeniden tesis edip toplumsal huzuru sağlamak için fütüvvet birliklerinin büyük bir güç olacaǧını düşünen Abbâsî Halifesi Nâsır Lidînillâh (1180-1225), fütüvvet birliklerini yeniden teşkilatlandırmış, birliklerin uyacaǧı ilke ve kaideleri fütüvvetnâmelerde tanzim edip bu teşekkülleri siyasî otoriteye bağlamıştır.
“Ahîlik”, Abbâsî halifesi Nâsır Lidînillâh’ın kurduǧu fütüvvet teşkila- tının bir devamı niteliǧindedir; geliştirilerek Türk toplumuna uyarlanan ve Anadolu’da XIII. yüzyıldan sonra ortaya çıkıp kısa bir süre içindebirçok İslâm ülkesinde benimsenip yayılan, esnaf ve sanatkârlar birliǧinin adıdır.
Bilindiǧi gibi Fütüvvet Teşkilatının usûl, âdap ve erkânını tespit etmek amacıyla fütüvvetnâmeler kaleme alınmış; ilgili esasları temellendirmek için sıkça âyet ve hadislere başvurulmuştur. Dolayısıyla ahlâkî ve eǧitimsel ilke- lerini fütüvvet teşkilatından alan ahîliǧin nebevî temellerini tespitte fütüvvetnâmeler büyük önem arz etmektedir.
Yazar: Prof. Dr. Cemal AĞIRMAN
Bildiri Metni