Özet
Ahi teşkilatının idari yapısı, devletin ticaret mekanizmalarının etkin şekilde çalıştırılmasına odaklanmıştır. Bu bağlamda gelişen şartlara bağlı olarak teşkilatın idari yapısında da dönemler itibariyle önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. Çeşitli kaynaklar esas alındığında Ahi teşkilatının idari yapısında meydana gelen değişimleri farklı bölümlerde değerlendirmek mümkündür. Ahi teşkilatının idari yapısı, 14. yüzyıldan (ya da 16. yüzyıldan) öncesi ve sonrası olarak ayrı ayrı incelendiğinde bu farklılıklar net bir şekilde görülebilmektedir. Ahiliğin ilk dönemlerindeki idari yapılanmayı, dönemsel olarak sonraki idari yapılanma mekanizmasından ayıran temel faktör, idari yapıdaki genişleme olmuştur. Çünkü ilk dönemlerde çok kapsamlı bir idari yapılanmaya sahip olunmadığından dolayı yönetim algısı, zaviyelerin yönetimi şeklinde algılanmaktaydı. Bu kapsamda Ahiliğin ilk dönemlerinde zaviyelerin daha aktif rol oynadığı söylenebilir. Ahiliğin sonraki dönemlerindeki idari yapılanma ise, daha çok sayıda kademe içermektedir. Teşkilatın idari yapısındaki kademe sayısı arttıkça, karar verme süreçleri de değişiklik arz etmiş ve bazı yönetsel değişimlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Önceki dönemlerde daha yalın bir organizasyon yapısına sahip olan Ahi teşkilatı, sonraki dönemlerde daha çok kademe içeren karmaşık bir yapıya sahip olmuştur. Bu araştırmanın amacı, dönemler itibariyle Ahi teşkilatının idari yapılanmasındaki değişimi ortaya koymaktır. Teşkilatın idari yapılanmasındaki değişimi anlamak, hizmet ettiği amaçların ortaya çıkarılmasına ve tarihsel açıdan nasıl bir işleyiş seyri ortaya koyduğunun anlaşılabilmesine önemli katkılar sağlayabilecektir.
Anahtar Sözcükler: Ahi teşkilatı, Ahilik, idari yapılanma, değişim.
Abstract
The administrative structure of the Ahi organization focused on the effective functioning of the state's trade mechanisms. In this context, there are significant differences in the administrative structure of the organization depending on the circumstances. On the basis of various sources, it is possible to evaluate the transformation in administrative structure of Akhi organization in different sections. These differences can be clearly seen when the administrative structure of the Akhi organization is examined separately before and after the 14th century (or 16th century). The main factor that differentiated the administrative structuring in the early period of Akhism, from the next administrative structuring mechanism, was the expansion used in administrative structuring. Because the management perception was perceived as the management of the zawiyas since there was no comprehensive administrative structure in this period. In this context, it can be said that the zaviyas played an active role in the early period of Akhism. The administrative structuring in later periods of Akhism includes more steps. As the number of steps in the administrative structure of the organization increased, the decision-making processes also changed and caused some administrative transformations. Akhi organization, which had had a simpler organizational structure in the previous periods, had a complex structure with more stages in the following periods. The aim of this study is to reveal the transformation in the administrative structure of the Akhi organization by periods. Understanding the transformation in the organizational structure of the organization will provide an important contribution to revealing the aims it serves and to understand the historical process.
Keywords: Akhi organisation, Akhism, administrative structure, transformation.
Yazar: Ali ERBAŞI
Bildiri Metni