Ahilik, Türk-Islâm medeniyetinin oluşturduğu en önemli kuruluşlarındandır. Ahi birlikleri siyasi, kültürel, askeri, dini, ekonomik ve sosyal alanda Selçuklu, Beylikler ve Osmanh Devletinin kuruluş dönemlerinde çok önemli fonksiyonlar icra ederek Anadolu ’da Türk birliğinin sağlanmasında ve Osmanh Devletinin “Cihan Devleti” olmasında önemli roller üstlenmişlerdir.
Ahiler, Anadolu’da siyasî birliği ve istikran desteklemişlerdir; şehirlerde devlet otoritesinin sarsıldığı dönemlerde de kendileri devletin fonksiyonlarını üstlenmişlerdir. Askerî alanda da gerektiğinde Moğol- lara karşı mücadele etmişler, Anadolu’da dirlik ve düzeni sağlamaya gayret etmişlerdir.
Ahilik Teşkilatı, Selçuklu ve Osmanh Türkiyesinde insanların hem mânevi hem de mesleki eğitimlerim üstlenerek ve gerektiğinde askeri eğitim de vererek Anadolu’da insanımızın bir ve beraber olmasını sağlamışlardır. Bütün şehir, kasaba ve köylere kadar teşkilâtlanarak insanları zaviyelerde “eline, beline, diline” hâkim olup “aşma, işine, eşine ve devletine” bağlı insanlar olarak yetiştirmişlerdir. Böylece sosyal birliği sağlayan en önemli kuruluş haline gelmiştir.
Yazar: Kâzım CEYLAN