ÖZET
Ahilik Kurumu’nun inanç esasları, hayat felsefesi, İslam düşüncesi ve ahlak anlayışı, Fütüvvet geleneğinin yazılı kaynakları olan Fütüvvet-nâmelerle şekillenmiştir. Fütüvvet-nâmelerde insanları içinde yaşadıkları toplum hayatına hazırlayan bir anlayış hâkimdir. Bu eserler, toplum içinde yaşayanlara biçim veren, insanları terbiye edip yoğuran bilgiler ihtiva ettiği için Ahiler, Fütüvvet- nâmelerden edindikleri bilgileri, günlük hayatlarında uygulama fırsatı bulmuşlardır. Belki de bu yüzden ahiler, liderliğe talip olan, yönetici olmak isteyen kimseler olmamışlar; aksine bilgilerini, anlayışlarını, düşünce ve dünya görüşlerini benlikleriyle bütünleştirerek içlerine sindiren gözü, gönlü açık birer “âhiyân-ı ram” (Anadolu Ahileri), birer alperen olmuşlardır. Kargaşa, çaresizlik ve ümitsizlik karanlığında bunalan Anadolu’yu dostluk, muhabbet ve sevgi meş’alesiyle ümide, huzura ve hakka çağıran Ahilik, Anadolu’nun şehir, kasaba ve köylerindeki esnaf ve sanatkâr birliklerinin işleyişini düzenleyen önemli bir müessese olarak XX. yüzyılın başlarına dek varlığını devam ettirmiştir.
Yazar: Prof. Dr. Mehmet ŞEKER