Özet
Osmanlı’da ekonominin belkemiğini oluşturan unsurlardan birisi şüphesiz esnaf idi. Çok daha öncesine dayanan fütüvvet ve ahilik teşkilatları ile de esnafın otokontrolü sağlanmakta ve devlet makamlarına müracaatta daha kurumsal bir yapı arz etmekte idi.
Ancak özellikle ahilik teşkilatındaki bozulmaların, devletin içinde bulunduğu siyasi, sosyal, askeri ve ekonomik durumların da etkisiyle olsa gerek esnaf pek çok konuda rahatsız idi. Zaman zaman kendi aralarındaki davranışlardan, zaman zaman halkın tutumundan, zaman zaman da devletin esnafa karşı takındığı tavır ve sergilediği kurumsal olmayan duruştan şikayet etmekteydiler.
Arşiv belgelerine bakıldığında, zaman zaman esnafın idareden şikayet ettiği, zaman zaman halkın esnaftan şikayet ettiği, zaman zaman da esnafın birbirini şikayet ettiği tespit edilmiştir. Bu çalışmadaki amacımız, Osmanlı’nın son döneminde belgelere yansıyan bu şikayetlerin durumu ve yönetimde karşılık bulup bulmadığı, tahkikat yapılıp yapılmadığı ve hangi sonuca ulaşıldığı noktasında küçük bir değerlendirme yapmaktır. Çalışmanın ana kaynağını yukarıda da belirtildiği üzere arşiv belgeleri oluşturacaktır. Onlarca belge arasından sondaj usulü ile anlamlı bir seçme yapılarak ve nitel araştırma yöntemi kullanılarak bir değerlendirme denemesi yapılması hedeflenmektedir
Anahtar Sözcükler: Osmanlı, Ekonomi, Esnaf, Şikayet, Ahi.
Abstract
One of the elements constituting the backbone of the economy in the Ottoman Empire was undoubtedly trades. In the past, the autocontrol of the tradesmen was ensured by the organizations of futuvet and ahi which were based on much earlier, and it was more institutional in the application to the state authorities.
However, tradesmen were disturbed on many issues, especially in the corruption organization of ahi. The reason for this deterioration was the impact of the political, social, military and economic conditions in which the state was involved. From time to time they complained about the behavior among them, the attitude of the people from time to time, and the attitude of the state to the tradesmen and the non-institutional stance.
When the archival documents are examined, the shopkeepers complained about the administration from time to time, the public complained about the tradesmen from time to time and from time to time, tradesmen complained about each other. The aim of this study is to make a small evaluation about whether the complaints in the last period of the Ottoman Empire are reflected in the documents and whether there is a response in the administration, whether they have been investigated or not, and what the result has been reached. The main source of the study will be the archival documents as mentioned above. It is aimed to make a meaningful selection by means of drilling method and to make an evaluation experiment by using qualitative research method.
Keywords: Ottoman, Economy, Trades, Complaint, Ahi.
Yazar: Doç. Dr. Halide ASLAN, Arş. Gör. Fatmanur İBRAHİMOĞLU
Bildiri Metni