ÖZET
Klassik İslam edebiyatında ünlü olmuş şahsiyetlerin, özellikle şairlerin biyografilerini anlatan ve çalışmalarından örnekler veren eserler genellikle tezkire adlandırılıyordu.
XVI. yüzyıldan başlayarak kaleme alman Osmanlı şuara tezkirelerinde önemle üzerinde durulan hususlardan biri de şairin mesleğidir. Tezkirelerde sanat erbabı olan birtakım şairlerin esnaflıkla uğraşıp geçimlerini sağladıkları görülmektedir. XVT-XIX. asırlarda kaleme alınmış tezkireleri araştırdıkta çok say da şair esnafların (artar, demirci, hajfaf, hayyat, kazzaz, kuyumcu, külah-duz, mürekkeb-füruş, nakkaş, penbe-duz, rişte-füruş, suzen-ger, takye-duz vs.) adlarına rastlamak mümkündür. Bunların arasında Enveri, Edayi Çelebi, Ce- lili, Zari, Hilali, Hüsami, Safayi, Resim, Fezayi, Hadidi ve başkalarını gösterebiliriz.
Çok değerli kaynak niteliği taşıyan şuara tezkireleri Türk esnaf tarihinin öyrenil-mesi bakımından önemli yere sahiptir. Bildirimizde Se- hi, Latifi, Aşık Çelebi, Kı-nalızade, Beyanı, Riyazi, Rıza, Safayi, Salim, Ramiz, Beliğ ve başka Osmanlı müelliflerinin tezkirelerinde yer almış Türk esnaflarına dair bilgiler tetkik edilecek ve ilk kez tüm Osmanlı tezkireleri aracılığıyla Türk esnaf tarihine ışık salınacaktır.
ABSTRACT
In the classical Islamic literature the books, which explain biographies of famous persons (especially poets) and give examples from their works, were named tadhkira.
In the Ottoman literature poetic tadhkjras began to compile since XVI century. Writers of such works paid great attention to professions of poets. Thanks to these tadhkjras we know that some poets made their living by means of craftsmanship. During our researches on tadhkiras ofXvI-XIX centuries, we defined the names of many poets, who occupied with different branches of craftsmanship (for example: perfumer, blacksmith, shoe-maker tailor, silkworm breeder, jeweler, hatter, inkmakers, painter, cottonplanter needle-maker and etc.). Among them we may note the names of Enveri, Edayi Chelebi. Jelili, Zari, Hilali, Husami, Safayi Resim, Fezayi, Hadidi and others.
The poetic tadhkiras as valuable sources have special place for study of history of Turkish craftsmanship. In the article we will investigate the information of Ottoman tadhfra writers (Sehi, Latifi, Ashik Chelebi, Kinaji-zadeh Beyani, Riyazi Riza, Safayi, Salim, Ramiz, Belig and others) about Turkish craftsmen and for the first time will clear up history of Turkish craftsmanship according to all Otoman tadhkiras
Yazar: Vüsale MUSALI
Bildiri Metni